Community Mechanism Induction Course

W dniach 26.09.-2.10.2009 w Akademii Straży Pożarnej w Hamburgu odbywał się Kurs Wprowadzający Europejskiego Mechanizmu Ochrony Ludności (Community Mechanism Induction Course, CMI). Dzięki zaproszeniu z Biura Współpracy Międzynarodowej Komendy Głównej PSP, w kursie tym uczestniczył członek naszej Grupy.

Kurs CMI jest podstawowym etapem programu szkoleniowego Mechanizmu Ochrony Ludności Wspólnoty Europejskiej. Jego celem jest przygotowanie ekspertów uczestniczących w międzynarodowych misjach w ramach szeroko pojętej ochrony ludności, zarówno wewnątrz, jak i poza granicami obszaru Wspólnoty Europejskiej i krajów współpracujących.
Po wystąpieniu zagrożenia (np. trzęsienie ziemi, epidemia, tsunami itp.), zespół ekspertów, oferując władzom lokalnym pomoc z ramienia Wspólnoty Europejskiej, uczestniczy w koordynacji międzynarodowych działań ratowniczych i humanitarnych.

W spotkaniu w Hamburgu uczestniczyło 25 osób, reprezentujących większość krajów Wspólnoty Europejskiej, w tym także przedstawiciel kraju współpracującego w ramach umów międzynarodowych (Liban) oraz pracownik Centrum Informacji i Monitorowania (MIC – Monitoring and Information Centre) z Brukseli.

Praktycznie wszyscy uczestnicy kursu (poza delegatem z Polski i pracownikiem MIC) byli pracownikami różnych struktur realizujących zadania obrony cywilnej w swoich krajach – Straży Pożarnej, centrów zarządzania kryzysowego, wojska itp.

Sztab koordynujący kurs składał się z funkcjonariuszy Akademii Straży Pożarnej w Hamburgu.
Wykładowcami byli eksperci poszczególnych dziedzin, wytypowani przez komórkę szkoleniową Europejskiego Mechanizmu Ochrony Ludności (uczestnicy misji zagranicznych, eksperci w dziedzinach chorób tropikalnych, sprzętu elektronicznego i komunikacyjnego, psychologii, współpracy międzynarodowej itp.).

Wykłady obejmowały m.in. struktury Wspólnoty Europejskiej oraz mechanizmu ochrony ludności, funkcjonowanie głównych międzynarodowych organizacji humanitarnych, działania na miejscu katastrofy: organizowanie sztabu koordynującego działania róznych służb i instytucji (tzw. OSOCC – On-Site Operations Coordination Centre) i współpracę z lokalnymi centrami zarządzania kryzysowego (tzw. LEMA – Local Emergency Management Authority). Uczestnicy zapoznali się także z różnymi aspektami kulturowymi, psychologicznymi i zdrowotnymi, mającymi znaczenie podczas misji zagranicznych.

Kulminacyjnym momentem kursu było całodniowe ćwiczenie polowe symulujące udział w misji zagranicznej – akcji pomocowej podczas powodzi na Litwie. Przed zespołami stawiano kolejne zadania, symulujące zdarzenia bardziej i mniej typowe dla działań zagranicznych. Kolejno były to: odprawa na lotnisku w Hamburgu, kontrola bagażowa na lotnisku na Litwie, kontakt z lokalnymi służbami ratunkowymi (straż pożarna potrzebująca wsparcia podczas incydentu ze skażeniem chemicznym), rozmowy z pracownikami miejscowej służby zdrowia (szpital z przypadkami świńskiej grypy, odcięty przez powódź od źródeł zaopatrzenia), rozmowy z władzami i dziennikarzami oraz kontrola policyjna.

W trakcie realizowania misji zespół został telefonicznie powiadomiony o awaryjnej sytuacji w sąsiednim państwie – Kollabrii (fikcyjny kraj spoza UE, graniczący z Litwą i Polską). Masowe pożary lasów sprawiły, że Wspólnota Europejska postanowiła wysłać grupę rozpoznawczą na teren objęty katastrofą, aby ocenić, w jakim stopniu kraj potrzebuje pomocy zagranicznej i czy pożary nie zagrażają krajom Wspólnoty. Problemem było, że Kollabria była zarządzana przez skorumpowany reżim, którego przedstawiciele niechętnie współpracowali z krajami Europy Zachodniej.

Uczestnicy misji musieli przekroczyć granicę Litwa-Kollabria, by spotkać się z tamtejszym ministrem spraw zagranicznych i przekonać go o możliwościach współpracy z krajami Wspólnoty. Pierwszym problemem byli skorumpowani strażnicy na posterunku granicznym. Umiejętności negocjacyjne pozwalały tu na zredukowanie „opłaty wjazdowej”, natomiast braki w dyplomacji mogły poskutkować oskarżeniem o szpiegostwo i aresztowaniem bądź zawróceniem (co automatycznie przerywało misję). Następnie zespół skontaktował się z kollabryjskim ministrem oraz tamtejszą prasą. Po uzyskaniu pełnomocnictwa do poruszania się po kraju i rozmów z mieszkańcami, grupa ruszyła w dalszą drogę. Kolejnymi zdarzeniami przygotowanymi przez organizatorów były: spotkanie ze zdesperowaną ludnością uciekającą przed pożarem (gdzie zespół musiał wykazać się także umiejętnościami udzielania pierwszej pomocy oraz panowania nad tłumem), spotkanie z inną organizacją humanitarną działającą na tym terenie (niemieckim THW), wreszcie atak terrorystów. Wszystkie tego typu zdarzenia, mimo swojego niecodziennego charakteru, mają prawo zdarzyć się podczas misji zagranicznych – stąd konieczne jest, by uczestnicy kursu doświadczyli jak najbardziej zróżnicowanych sytuacji w trakcie ćwiczeń, by tym mniejsze było zaskoczenie podczas realnej misji. W organizacji ćwiczenia uczestniczyło ponad 90 osób – funkcjonariuszy Policji (w tym antyterrorystów), Straży Granicznej (z psami), Straży Pożarnej, wolontariuszy lokalnych organizacji.

Kurs zakończył się oficjalnym wręczeniem dyplomów i wpisaniem każdego uczestnika na listę ekspertów Europejskiego Mechanizmu Ochrony Ludności.

^